Powtarzalność eksperymentów naukowych: kryzys i rozwiązania

przez Bruno Wojciechowski

Reklama

Powtarzalność jest jednym z filarów metody naukowej. Jeśli eksperymentu nie da się samodzielnie powtórzyć, jego wyniki są wątpliwe. Jednak w ostatnich dekadach naukowcy zmagają się z tzw. „kryzysem powtarzalności”, szczególnie w psychologii, biomedycynie i naukach społecznych.
Badania pokazują, że nawet 50–70% badań naukowych nie może zostać powtórzonych przez inne laboratoria. Przyczyny tego stanu rzeczy sięgają od niewystarczającej szczegółowości metod, przez błędy statystyczne, presję na publikację, aż po oszustwa naukowe.
Jednym z kluczowych problemów jest „p-hacking”: manipulowanie danymi aż do uzyskania statystycznie istotnego wyniku (p < 0,05). To zniekształca prawdziwy obraz i prowadzi do fałszywych odkryć.

Reklama

Może Ci się spodobać